Vluchtelingenwerk Nederland

  1. Inleiding

Uit angst voor vervolging ontvluchten mensen over de hele wereld hun vaderland. Zij worden bedreigd, gemarteld, gediscrimineerd, zijn bang gevangen te worden genomen. Ze zijn hun leven niet zeker. Wereldwijd hebben zo’n 20 miljoen mensen de ingrijpende stap moeten zetten om te vluchten.

Slechts een fractie van hen vraagt in het westen asiel aan. Verreweg het grootste deel van de vluchtelingen verblijft in buurlanden, vaak onder erbarmelijke omstandigheden. Het zijn dan ook vooral de arme landen die de grootste last moeten dragen. Een land als Pakistan bijvoorbeeld, herbergt al jaren meer dan 2 miljoen vluchtelingen uit Afghanistan. 550.000 vluchtelingen uit Burundi worden in Tanzania opgevangen.

Het totaal aantal vluchtelingen en ontheemden in de wereld blijft door de jaren heen stabiel. Het aantal mensen dat in Nederland asiel aanvraagt fluctueert wel. Terwijl in 2000 nog bijna 44.000 vluchtelingen in Nederland aankwamen, was dat in 2002 door strenge wetgeving en ontmoedigingsmaatregelen gedaald tot ruim 18.000 mensen.

Vluchtelingen die in Nederland aankomen, kunnen meestal niet terugvallen op een netwerk van familie of bekenden. Ze staan er alleen voor. De steun die VluchtelingenWerk Nederland hen biedt is daarom hard nodig. Duizenden vrijwilligers en betaalde medewerkers van VluchtelingenWerk bieden vluchtelingen dagelijks praktische begeleiding tijdens de asielprocedure en bij het opbouwen van een nieuw bestaan in de Nederlandse samenleving. Daarnaast zet VluchtelingenWerk Nederland zich in voor het vergroten van het draagvlak voor vluchtelingen en asielzoekers en een goed asiel- en integratiebeleid. Het asiel- en integratiebeleid wordt in toenemende mate bepaald door beslissingen in de Europese Unie. De inspanningen van VluchtelingenWerk Nederland om het vluchtelingenbeleid te beïnvloeden, richten zich daarom ook steeds meer op Europa.

In de regio opvangen

In Nederland is de afgelopen jaren sprake van een verharding van het maatschappelijke en politieke klimaat tegenover asielzoekers en vluchtelingen. Zeker sinds de aanslagen van 11 september 2001 zijn de verhoudingen op scherp gezet. Het Vluchtelingenverdrag van Genève lijkt niet langer onaantastbaar. Steeds vaker klinkt de roep om vluchtelingen alleen nog op te vangen in hun eigen regio. Maar het overgrote deel van de vluchtelingen in de wereld wórdt dus al in de regio opgevangen. VluchtelingenWerk vindt dat we onze verantwoordelijkheid niet op armere landen mogen afschuiven. Daarom zet de organisatie zich in voor de bescherming van vluchtelingen in Nederland en maakt zij zich er sterk voor dat ook Nederland zich houdt aan de internationale verplichting om vluchtelingen op te nemen.

Deze brochure beschrijft de weg die vluchtelingen vanaf het moment van aankomst in Nederland afleggen en de steun die VluchtelingenWerk Nederland hen daarbij biedt. Daarbij richt zij zich zowel op de individuele vluchteling, als op de belangenbehartiging voor alle vluchtelingen. De inzet van VluchtelingenWerk Nederland is, vijfentwintig jaar na haar oprichting in 1979, onverminderd belangrijk.

Vluchteling of asielzoeker?

In het dagelijkse taalgebruik worden de termen vluchteling en asielzoeker vaak door elkaar gebruikt. Juridisch is er echter een wezenlijk verschil. Een asielzoeker is iemand die bescherming zoekt en daarom asiel heeft aangevraagd. Een vluchteling is iemand die bescherming nodig heeft. Een asielzoeker kan dus een vluchteling zijn, maar is dat niet altijd. Hij wordt doorgaans pas vluchteling genoemd, als de overheid een positieve beslissing heeft genomen en hij ‘als vluchteling toegelaten’ is.

VluchtelingenWerk Nederland Wij maken er werk van.

VluchtelingenWerk Nederland komt op voor de rechten van vluchtelingen en helpt hen bij het opbouwen van een nieuw bestaan in Nederland.