Vluchtelingen in Nederland

3 Vluchtelingen in Nederland

Er is veel ellende in de wereld. Een open deur natuurlijk, maar het wordt maar al te vaak vergeten als er over vluchtelingen in Nederland wordt gesproken. Vluchtelingen komen hier niet zomaar. Ze komen omdat ze in eigen land vervolgd worden vanwege hun politieke overtuiging, omdat ze hun leven niet zeker zijn vanwege een alles vernietigende oorlog, of omdat ze worden gediscrimineerd.
Dat wordt maar al te duidelijk als we bekijken waar deze vluchtelingen vandaan komen. Uit Afghanistan bijvoorbeeld, dat al decennialang in de ban is van oorlog. Uit Irak, waar een oorlog een einde heeft gemaakt aan de niets ontziende dictatuur van Saddam Hoessein. En uit Sierra Leone, geteisterd door een jarenlang voortdurende burgeroorlog. Deze landen staan al jarenlang in de ‘top tien’ van landen waar vluchtelingen vandaan komen.

In perspectief

Er wordt in het politieke en maatschappelijke debat veel gesproken over de noodzaak het aantal asielzoekers drastisch in te perken. Dat geeft ten onrechte het idee dat Nederland de zwaarste lasten draagt bij het opvangen van vluchtelingen. De cijfers over het aantal vluchtelingen, asielzoekers en ontheemden in de wereld in 2002 zetten de inspanningen van Nederland in het juiste perspectief 1.

3.2 Verblijfsvergunningen

Een asielzoeker krijgt een verblijfsvergunning op asielgronden wanneer:

hij volgens de IND vluchteling is in de zin van het Vluchtelingenverdrag (zie 2.1);

hij volgens de IND gegronde redenen heeft om aan te nemen dat hij bij uitzetting een reëel risico loopt om te worden onderworpen aan folteringen, onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen;

er volgens de minister klemmende redenen van humanitaire aard zijn, waardoor van betrokkene niet verlangd kan worden dat hij terugkeert naar zijn land van herkomst. Hierbij gaat het onder andere om mensen die een traumatiserende gebeurtenis hebben meegemaakt;

terugkeer naar het land van herkomst volgens de minister van bijzondere hardheid zou zijn vanwege de algemene situatie daar, bijvoorbeeld een (burger)oorlog. Voor zo’n land voert de minister dan een algemeen (categoriaal) beschermingsbeleid.

De IND beoordeelt altijd eerst of iemand vluchteling is volgens het Vluchtelingenverdrag, en gaat dan verder het rijtje af. Iedereen die op een van deze gronden in Nederland mag blijven krijgt dezelfde status: de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd asiel. Deze status kan gedurende drie jaar 3 worden ingetrokken wanneer de situatie in het land van herkomst is verbeterd. Er moet aan strikte, in het Vluchtelingenverdrag vastgelegde voorwaarden zijn voldaan om een vergunning die verleend is op grond van vluchtelingschap te kunnen intrekken. Een vergunning die verleend is op grond van een algemeen beschermingsbeleid kan echter veel makkelijker worden ingetrokken.

Alle houders van een vergunning voor bepaalde tijd asiel hebben dezelfde rechten met betrekking tot werk, onderwijs, huisvesting en gezinshereniging. Na drie jaar kan de vergunninghouder een aanvraag indienen voor een vergunning voor onbepaalde tijd asiel. Deze verblijfsvergunning wordt dan niet meer ingetrokken als de situatie in het land van herkomst is verbeterd. Wel kan de vergunning nog worden ingetrokken wanneer de vergunninghouder zich bijvoorbeeld schuldig maakt aan een misdrijf.

Wanneer iemand vijf jaar onafgebroken in het bezit is geweest van een verblijfsvergunning, kan hij het Nederlanderschap aanvragen. Om het Nederlanderschap te verkrijgen, moet hij aan een aantal voorwaarden voldoen, waaronder het halen van een naturalisatietoets.